Թթու և հիմնային մթերքներ

Թթվահիմնային հավասարակշռությունն օրվա մեջ փոփոխվում է` կախված սննդից, ֆիզիկական ակտիվությունից (հիմնականում արյունը թթվայնանում է), իսկ հանգստի ու քնի ժամանակ օրգանիզմի ներքին միջավայրը հիմնայնանում է:

Մարդու արյունը հիմնային բնույթ ունի, իսկ բջիջները թթվային ռեակցիա են ունենում: Արյան հիմնայնությունը պահպանելու համար օրգանիզմը 80% հիմնային ու 20% թթվային մթերքների կարիք ունի: Բջիջների ու արյան այդ տարբերության շնորհիվ է, որ արյունը սննդարար նյութեր է փոխանցում բջիջներին, իսկ բջիջները նյութափոխանակության արգասիքներըն արյուն են մղում:

Եթե արյունը թթվային դառնա, այդ փոխանակությունը չի կատարվի, ինչը նշանակում է, որ որոշ ժամանակ անց բջիջները կմահանան: Ինչը նշանակում է, որ սնունդը պետք է գերազանցապես հիմնային ռեակցիա ունենա: Դրա լավագույն օրինակը բանջարեղի թարմ մզվածքը և մրգահյութերն են ու դրանց խառնուրդները:

Գիտնականների համոզմամբ` օրգանիզմում թթվային միջավայրը քրոնիկ հոգնածության, ուժերի անկման է հանգեցնում ու հիվանդությունների նկատմամբ անպաշտպան դարձնում: 1931 թ. բժիշկ Օտտո Վարբուրգն ապացուցեց, որ քաղցկեղը միայն թթվային միջավայրի պարագայում է զարգանում ու անպայման վերանում հիմնայնացման դեպքում: Գիտնականն այդ ուսումնասիրության համար ստացավ Նոբելյան մրցանակ: Նրա բացահայտումը գիտական հիմք է տալիս քաղցկեղը հումակերությամբ բուժելու համար:

Մի դիտարկում. առավոտյան օրգանիզմում ներքին միջավայրն ավելի մոտ է հիմնայինի, իսկ երեկոյան ավելի թթվային է դառնում:

Որոշ մթերքներ, մարսողական ամբողջ շրջափուլով անցնելով ու նյութափոխանակության ենթարկվելով, թողնում են հիմնային մնացորդներ, իսկ մյուսները՝ թթվային:

Սովորաբար, թթուները, որոնք սինթեզվում են նյութափոխանակության արդյունքում (օրինակ՝ միզաթթուն, կաթնաթթուն և այլն) քիմիական փոխազդեցության մեջ են մտնում արյան հիմքի, ավիշի ու լեղու հետ ու վերջնարդյունքում չեզոքանում են: Բայց եթե հետո սննդի մեջ գերակշռում են թթվային մթերքները, ապա օրգանիզմը բոլոր թթուների հարցն ի վիճակի չի լինում լուծելու, և այդժամ այնպիսի ախտանշաններ են առաջանում, ինչպիսիք են գլխացավը, հոգնածությունը, ախորժակի կորուստը (անորեքսիա), նյարդային լարվածությունը, հարբուխը ևն: Կողմնակի այլ երևույթներ նույնպես լինում են, որոնք անմիջականորեն արյան թթվայնության մակարդակի բարձրացման հետ են կապված: Օրգանիզմը նատրիում է կիրառում որպես թափարգել` ներքին միջավայրը` հոմեոստազը պահպանելու և рН մակարդակը կանոնավորելու համար: Սակայն դրա հետևանքը լինում է այն, որ սպառվում են նատրիումի պաշարները: Ու երբ նատրիումն այլևս չի կարողանում կուտակված թթուն բուֆերացնել, իսկ օրգանիզմն էլ սննդի հետ բավարար քանակությամբ նատրիում չի ստանում, սկսում է օգտագործել ոսկրերի, ատամների կալցիումը: Դրանից ոսկրերը ծակոտկեն են դառնում, ինչն էլ իր հերթին հանգեցնում է ոսկրերի թուլացման ու փխրունացման: Մասնագիտական լեզվով այդ երևույթը կոչվում է օսթեոպորոզ:

Քրոնիկ բարձր թթվայնությունը նորմալ վիճակ չի համարվում, հետևաբար, օրգանիզմի վաղաժամ ծերացում է սկսվում: Օրգանիզմում բոլոր թունավոր նյութերը թթվային վիճակում են գտնվում, դրանց կուտակումը խոչընդոտելու և հակազդելու համար պետք է հիմնային մթերքներ գործածել:

Ո՞ր մթերքներն են թթվային կամ հիմնային համարվում:

Նախ, սա ոչ մի կապ չունի մեր պատկերացմամբ թթու մթերքի հետ: Այն մթերքները, որոնք կալցիում, մագնեզիում, նատրիում, երկաթ, պղինձ, մանգանաթթու ու կալիում են պարունակում, հիմնային ազդեցություն են ստեղծում, իսկ ծծումբը, ֆոսֆորը, քլորը, յոդը, ածխաթթու գազը, կաթնա- և միզաթթուն ստեղծում են թթվային ազդեցություն:

Թթու մթերքներն են.

1. Կենդանական ծագման բոլոր մթերքները` միսը, ձուն, ձուկը, թռչնամիսը և այլն,
2. կաթնամթերքը, ստերիլիզացված ու պաստերիզացված կաթը, պանիրը, կաթնաշոռն ու կարագը,
3. չոր ոլոռն ու լոբազգիները,
4. հացաբուլկեղենը, ցորենը, եգիպտացորենը, բրինձն ու լոբազգիները,
5. բոլոր սերմերն ու ընկույզները (չորի մասին է խոսքը), գետնանուշը, հունական ընկույզը, քնջութը, արևածաղիկը, դդմի սերմերը,
6. բոլոր պատրաստի մթերքներն ու կիսապատրաստվածները, սպիտակ հացը, ողորկ բրինձը, սպիտակ շաքարը,
7. թեյը, սուրճը, ալկոհոլը, ծխախոտը, ոչ ալկոհոլային խմիչքները,
8. բոլոր ճարպերն ու յուղերը,
9. բոլոր տապակած մթերքներն ու քաղցրավենիքը,
10. սպիտակ շաքար պարունակող կոնֆետը:

Հիմնային են.

1. բոլոր թարմ մրգերը, այդ թվում` ցիտրուսայինները,
2. բոլոր թարմ բանջարեղենն ու արմատապտուղները՝ բացի ոլոռից ու լոբեղենից,
3. ծլեցրած հացազգիները:

Մասամբ հիմնային են.

1. թարմ հում կաթն ու կաթնաշոռը,
2. թրջած կամ ոչ չոր ընկույզն ու սերմերը,
3. թարմ ընկույզը, կոկոսը, նուշը,
4. կանաչ, թարմ լոբազգիները, ոլոռը, կորեկը:

Օգտակար նշումներ

1.  Չմաղած ցորենի ալյուրը, ինչպես նաև չփայլեցված բրինձն ու մյուս հացահատիկները բնական վիճակում չափավոր թթվագոյացնող են, սակայն մշակումից կամ մաքրումից հետո դրանք ավելի թթվային են դառնում:

2.  Գրեթե բոլոր հացահատիկները, լոբազգիներն ու մսատեսակները թթվային են, այն դեպքում, երբ բոլոր մրգերն ու բանջարեղենը հիմնային են համարվում:

3.  Բոլոր ցիտրուսազգիները (կիտրոն, նարինջ), որոնք կարծես թե թթու են, վերջնարդյունքում օրգանիզմի վրա հիմնային ազդեցություն են ունենում:

4.  Դժվարամարս լոբազգիները թթվային մթերքների դասից են, սակայն ծլեցնելու պարագայում նվազ թթվային ու ավելի շատ հիմնային մթերքի են վերածվում:

5.  Կաթի հարցում նույնպես տարակույսներ լինել չեն կարող. թարմ կաթը հիմնային մթերք է, մինչդեռ տաքացրածն ու եռացրածը` թթվային: Կաթից պատրաստված մթերքները` կարագը, պանիրն ու կաթնաշոռը, իրենց բնույթով թթվային են:

Յոգերը վաղուց են սնունդը թթվայինի կամ հիմնայինի տարբերակել: Իսկ Եվրոպայում այդ հարցին անդրադարձել է գերմանացի գիտնական Ռ. Բերգը 100 տարի առաջ: Նա ապացուցել է, որ օրգանիզմի համար լավագույնը ներքին միջավայրի հիմնայնությունն է, որը հնարավոր է պահպանել համապատասխան մթերքների օգնությամբ:

Յոգերը խորհուրդ են տալիս օրական մեկ բաժին թթվային մթերքի հետ օգտագործել 2 բաժին հիմնային սնունդ: Բանն այն է, որ հիմնային ներքին միջավայրը առողջին է հատուկ ու ապահովում է արդյունավետ կենսագործունեություն, նվազեցնում է սպիտակուցների պահանջարկը, ուժ ու երկարակեցություն ապահովում: Մինչդեռ, օրգանիզմի ներքին միջավայրի տևական թթվայնությունը հանգեցնում է հիվանդությունների առաջացման ու վաղաժամ ծերացման:

Ասվածից հետևություն անել, որ կարելի է ու պետք է միայն հիմնային սննդի անցնել, սխալ է: Ամեն ինչ ներդաշնակության ու չափավորության մեջ է օգտակար:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ